Blog > Komentarze do wpisu
Zapomniani Polacy, którzy zmodernizowali Turcję

Nowoczesna, attaturkowa Turcja to również zasługa wielu Polaków. Nasi emigranci zrobili bowiem bardzo wiele, by modernizowac Turcję oraz pomagali przy tworzeniu ruchu młodotureckiego. Z wybitnych Polaków działających nad Bosforem pamiętamy głównie gen. Józefa Bema i Adama Mickiewicza. Nie zapominajmy jednak o kilku innych barwnych postaciach, takich jak:

Gen. Marian Langiewicz - Langi-bej, dyktator powstania styczniowego, umożliwił kontakt powstającemu ruchowi młodotureckiemu z ludźmi Garibaldiego i włoską masonerią - to ukształtowało oblicze ideowe nowoczesnej Turcji. 

Tadeusz Oksza-Orzechowski - przedstawiciel Rządu Narodowego powstania styczniowego w Stambule. Łącznik pomiędzy rządem Turcji a Stolicą Apostolską i Austrią. Organizator tureckich służb wywiadowczych.

Władysław Kościelski - generał Sefer-pasza, organizator kawalerii tureckiej, marszałek dworu sułtańskiego, europeizował jego zwyczaje, doradca wicekróla Egiptu Izamila-Paszy.

Konstanty Półkozic-Borzęcki - Mustafa Dżelaleddin-Pasza, towarzysz Bema, mąż córki tureckiego wodza naczelnego, szef wydziału kartograficznego tureckiej armii, brał udział we wszystkich wojnach Turcji w latach 1852-1876. Poległ w Czarnogórze, pochowany jak bohater narodowy. Wybitny pisarz, który według Władysława Poboga-Malinowskiego "przez prace swoje, ogłaszane w okresie słabości wewnętrznej Turcji, wpłynął na wzrost świadomości i dumy narodowej, stworzył podstawy dla ruchu narodowego w Turcji". 

Antoni Aleksander Iliński - Iskinder Pasza - "po udziale w powstaniu listopadowym" bił się, jak błędny rycerz - wszędzie; zaczął od Portugalii i Hiszpanii, gdzie zresztą sławę nie mniejszą zdobył na arenach jako torreador; w r. 1836 i później bił się w Algerze, w Afganistanie, w Indiach, w Chinach. W powstaniu węgierskim adjutantował Bemowi. W wojsku tureckim brał udział w wyprawie Omera-paszy na Czarnogórze w r. 1852, w dwa lata później, w wojnie krymskiej, dowodził pułkiem "zaptyjów" (b. żandarmów tureckich), w wyprawie do Gruzji dowodził strażą przednią. Po wojnie tej był gubernatorem tureckim w Bagdadzie."

Nie zapominajmy też o modernizujących Turcję polskich inżynierach, którzy zbudowali m.in. pierwszą w tym kraju linię telegraficzną. W nowszych czasach, spośród tureckich Polaków do legendy przeszedł:

Gen. Ludomił Rayski - dowódca polskiego lotnictwa wojskowego w latach 1926-1939. Jako obywatel Imperium Osmańskiego, został w 1914 r. zmobilizowany do armii tureckiej, gdzie był pilotem. Walczył m.in. pod Gallipoli.

(Tworząc wpis korzystałem z "Najnowszej historii politycznej Polski 1864-1945" Władysława Poboga-Malinowskiego)

Poniżej: to też dziedzictwo Attaturka...

niedziela, 05 września 2010, foxmulder2

Polecane wpisy

  • Gen. Ludomił Rayski - polski Turek

    "W Narodzie na pierwszym miejscu armia, w armii lotnictwo" Motto "Przeglądu Lotniczego" wydawanego przez przedwojenny Departament Lotnictwa

  • 22 czerwca - to już 70 lat

    Wiktor Suworow nie ma do końca racji. To nieprawda, że Hitler 22 VI 1941 r. wyprzedził Stalina z atakiem o dwa tygodnie. Według Marka Sołonina, on go wyprzedził

  • Bleiburg - chorwacki Katyń

    Zbliża się rocznica chorwackiego Katynia, czyli masakry w Bleiburgu . W tej austriackiej miejscowości Brytyjczycy przekazali komunistom Titynawet do300 tys. cho

Komentarze
Gość: Jaszczur, 83.238.44.*
2010/09/05 15:19:26
Niezły wpis, szkoda tylko, że nie wspomniałeś Teofila Łapińskiego - Tefik Beja, który brał udział w powstaniach kaukaskich przeciw Rosji.

Na abcnet są Jego wspomnienia: "Gorcy Kaukazu i ich wojna wyzwoleńcza przeciwko Rosjanom".

Co ciekawe - młodzi Turcy (i młode Turczynki - fajne, acz troszku nieskore do rozmowy z kafirami;)) o tym wszystkim wiedzą. W Polsce z tą wiedzą jest na bakier, także dzięki za wpis.
-
Gość: dixieman, *.centertel.pl
2010/09/05 23:25:51
młodoturcy to ci co wymordowali 2 miliony Ormian-chrześcijan?
Aaaaaaaa - zapomniałem, że Ormian wspierała Rosja, więc napewno im się należało...
-
Gość: SilentiumUniversi, 195.205.169.*
2010/09/06 09:31:38
Zwalczanie diabła Belzebubem jest niekoniecznie chwalebne
-
Gość: Inez, 195.116.80.*
2010/09/06 18:41:27
Piękne, młode kobiety w mundurach, bardzo budujące, ciekawe czy też jak w ameryk. armii są molestowane przez swoich kolegów w ramach coś-za coś urażonej męskiej ambicji.